Chłopiec bawiący się ciastoliną.

Dostarczanie właściwych bodźców poprzez diety sensoryczne

Data publikacji:

16.03.2023

Czas czytania:

2 min

Autor:

Magdalena Wicher

Co to jest dieta sensoryczna?

Wbrew nasuwającym się skojarzeniom dieta sensoryczna nie odnosi się do tradycyjnej diety żywieniowej. Dieta sensoryczna to właściwie zaplanowane, bogate sensorycznie działania realizowane w ciągu całego dnia i wpływające na zmysły.

Ich celem jest regulacja poziomu pobudzenia i wspomaganie codziennego funkcjonowania konkretnego niemowlaka, małego dziecka, nastolatka, młodego człowieka lub dorosłego. Innymi słowy, dietę sensoryczną należy rozumieć jako zindywidualizowaną strategię wdrażania zestawu aktywności, które dostarczają układowi nerwowemu właściwych bodźców.

Jej opracowaniem powinien zająć się certyfikowany terapeuta integracji sensorycznej.

Osoba, która ma wysoki poziom pobudzenia, wymaga diety obejmującej aktywności wyciszające, uspakajające, hamujące. Z kolei inna, zbyt spokojna, ociężała, rozleniwiona potrzebuje aktywności stymulujących system nerwowy. I trzecia możliwość, w przypadku osoby poszukującej wrażeń sensorycznych najbardziej odpowiednie są techniki organizujące.

Dlatego też należy stawiać na indywidualne podejście – konkretne czynności dla określonej osoby z uwzględnieniem środowiska, w którym przebywa.

Dieta sensoryczna nie jest zwykłym dodaniem większej ilości wrażeń sensorycznych do aktywności wypełniających dzień, ale powinna trafiać w unikalne potrzeby jednostki i zostać wpleciona w nurt codziennych zajęć.

Korzyści z diety sensorycznej

Dieta sensoryczna może być narzędziem o wieloaspektowym działaniu.

Poniższy schemat zawiera korzyści płynące z jej stosowania (ryc. 1). Powinna zapobiegać przeciążeniu sensorycznemu i emocjonalnemu poprzez zaspokajanie potrzeb układu nerwowego, regulowanie poziomu pobudzenia i wspomaganie codziennego funkcjonowania.

Obraz
rycina 1 korzyści diety sensorycznej.

Jak zbudować właściwą dietę sensoryczną?

Dieta sensoryczna może zostać zbudowana i zlecona wyłącznie przez certyfikowanego terapeutę integracji sensorycznej i to dopiero po dogłębnym rozpoznaniu specyficznych potrzeb konkretnej osoby (ryc. 2).

Terapeuta SI ustala potrzeby pacjenta w relacji do zaburzeń integracji sensorycznej i ich wpływu na jego zachowanie. Niezbędne są do tego szczegółowe badania obejmujące wywiad, obserwację kliniczną i odpowiednie do wieku próby kliniczne lub/i standardowe testy.

Następnie opracowuje dietę sensoryczną, która ma swój indywidualny układ w zależności od zdefiniowanego problemu. W jej skład wchodzą nie tylko poszczególne aktywności dostarczające odpowiednią ilość bodźców, przede wszystkim przedsionkowych proprioceptywnych i dotykowych, lecz także informacje dla rodziców/opiekunów/wychowawców związane z organizacją otoczenia i unikaniem czynności, których oddziaływanie może powodować jeszcze większą dezorganizację zachowania.

Obraz
Etapy ustalania diety sensorycznej.

Warto zaznaczyć, że raz postawiona diagnoza SI nie jest programem działania na całe życie.

Układ nerwowy kształtuje się pod wpływem nowych doświadczeń multisensorycznych, więc przeprowadzenie rediagnozy jest bardzo ważnym etapem działania.

Zapraszamy do Centrum Wspomagania Rozwoju Senso Senoso gdzie nasi certyfikowani specjaliści terapii SI pomogą przygotować doskonale pasującą dietę sensoryczną.

 

Bibliografia:
Kranowitz Stock Carol. Nie-zgrane dziecko. Zaburzenia przetwarzania sensorycznego – diagnoza i postepowanie. Harmonia Universalis. Gdańsk 2012.    
Przyrowski Zbigniew. Integracja sensoryczna. Teoria. Diagnoza. Terapia. Empis. Warszawa 2019.
Yack Ellen, Aquilla Paula, Sutton Shirley. Tworzenie więzi poprzez integrację sensoryczną. Harmonia Universalis. Gdańsk 2014.    
Biel Lindsey, Peske Nancy. Jak wychować sensorycznego bystrzaka. Pomóż dziecku z zaburzeniami przetwarzania sensorycznego. Poradnik dla rodziców. Harmonia Universalis. Gdańsk 2017.
Wiśniewska Marta. Codzienne programy aktywności sensorycznych (PAS) w ramach diety sensorycznej. Strategie i praktyczne rozwiązania dla certyfikowanych terapeutów integracji sensorycznej. Harmonia Universalis. Gdańsk 2021.
 


specjalista

Autor wpisu:

Magdalena Wicher

Udostępnij: