Czy uczeń z ADHD może mieć orzeczenie?

Czy uczeń z ADHD może mieć orzeczenie? Jak uzyskać wsparcie dla dziecka?

Formalności związane z postawioną diagnozą u dziecka potrafią przytłoczyć wielu rodziców. Zwłaszcza wtedy, gdy po raz pierwszy pojawia się potrzeba uzyskania opinii lub orzeczenia z poradni psychologiczno-pedagogicznej. Od tych dokumentów zależy zakres wsparcia, które szkoła będzie mogła zapewnić dziecku, oraz stopień dostosowania wymagań do jego możliwości.

W Senso Senso jesteśmy po to, by rodzice i opiekunowie mogli podejść do tego tematu z większym spokojem. W artykule odpowiadamy na wszystkie pytania i rozwiewamy wszelkie wątpliwości.

Czym różni się opinia od orzeczenia, kto je wydaje i jakie wsparcie można uzyskać po ich otrzymaniu?

Jak funkcjonuje dziecko z ADHD?

U pacjentów z ADHD występują trudności w trzech obszarach.

• Pierwszy dotyczy problemów z koncentracją uwagi – skupienie się na jednym zadaniu jest krótkotrwałe, dziecko łatwo się rozprasza i szybko przerzuca zainteresowanie na inny bodziec.
• Drugi obszar to impulsywność – reakcje pojawiają się natychmiast, zanim dziecko zdąży je przemyśleć. Wchodzi w słowo, przerywa, działa pochopnie, często bez świadomości konsekwencji.
• Trzeci to nadmierna aktywność ruchowa – trudność w utrzymaniu spokoju, wiercenie się, potrzeba ruchu nawet w sytuacjach wymagających ciszy.

Nie każde dziecko przejawia wszystkie objawy i nie u każdego mają one takie samo nasilenie. Indywidualny zakres trudności i oceny potrzeb określa specjalista, który przeprowadza proces diagnostyczny. Końcowym etapem całej procedury jest wystawienie opinii.

Jak otrzymać opinię w celu dostosowania wsparcia do indywidualnych potrzeb dziecka?

W Senso Senso diagnoza zajmuje od 3 do 6 spotkań, podczas których diagnosta przeprowadza wywiad z rodzicami, obserwację zachowań dziecka oraz wykonuje niezbędne testy i kwestionariusze. Postawienie ostatecznej diagnozy należy do kompetencji lekarza psychiatry.

Podczas ostatniego spotkania rodzice otrzymują opinię wydaną przez nasze Centrum (Niepubliczną Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną).

Dokument jest przygotowany zgodnie z wytycznymi i uwzględnia elementy wymagane w pracy szkół oraz placówek oświatowych, co oznacza, że może być podstawą do indywidualizacji nauczania lub objęcia dziecka dodatkowymi formami wsparcia w szkole.

W przypadku rozpoznania ADHD pacjent nie otrzymuje orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. W takiej sytuacji rodzic/opiekun może ubiegać się o opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej. Właśnie na tej podstawie szkoła planuje wsparcie edukacyjne dla ucznia z ADHD. Opinia wystawiona w Senso Senso – jako dokument niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej wpisanej do Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych (RESPO) – jest honorowana przez szkoły i może stanowić podstawę do wprowadzenia dostosowań. 

Diagnoza to początek zmiany na lepsze

Zrozum, nie oceniaj.

Skontaktuj się

Czym różni się orzeczenie od opinii?

Należy rozróżniać dwa odrębne dokumenty, które odnoszą się do potrzeb związanych z edukacją specjalną dla uczniów – orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego oraz opinię psychologiczną potwierdzającą diagnozę.

Tak jak wcześniej wspominaliśmy, w przypadku ADHD rodzice i opiekunowie mogą ubiegać się o opinię – orzeczenie nie obejmuje rozpoznania ADHD. 

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego 

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego otrzymuje uczeń, którego trudności rozwojowe, emocjonalne lub zdrowotne utrudniają naukę w typowych warunkach szkolnych. Taki dokument wydaje publiczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna po przeprowadzeniu pełnej diagnozy. Na jej podstawie potwierdza, że dziecko potrzebuje dostosowania metod pracy, form nauczania i organizacji zajęć.

Po złożeniu orzeczenia w szkole placówka ma obowiązek wprowadzić odpowiednie rozwiązania zgodne z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Na podstawie takiego dokumentu szkoła ma możliwość uzyskania dodatkowych środków na dostosowanie procesu edukacji do szczególnych potrzeb ucznia.

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się między innymi w przypadku:

• niepełnosprawności intelektualnej w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym,
• niepełnosprawności ruchowej,
• zaburzeń ze spektrum autyzmu,
• niepełnosprawności wzrokowej lub słuchowej,
• niepełnosprawności sprzężonych (czyli współwystępowania kilku rodzajów niepełnosprawności),
• poważnych zaburzeń zachowania i emocji, niedostosowania społecznego lub zagrożenia niedostosowaniem społecznym.

Opinia psychologiczna

W Niepublicznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej Senso Senso przygotowujemy opinię dokumentującą diagnozę hiperkinetycznego zaburzenia zachowania, która opisuje funkcjonowanie dziecka i pomaga szkołom zrozumieć jego potrzeby.

W przypadku rozpoznania ADHD opinia zawiera opis trudności, mocnych stron oraz wskazówki dotyczące organizacji nauki i codziennych obowiązków szkolnych. Przy samym ADHD podstawowym dokumentem jest opinia poradni – orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego pojawia się jedynie w szczególnych sytuacjach. Dotyczy to dzieci, u których oprócz objawów ADHD występują trudności mieszczące się w kategorii niedostosowania społecznego albo zagrożenia niedostosowaniem. W takich przypadkach opinia z naszego Centrum może stanowić część dokumentacji potrzebnej przy ubieganiu się o orzeczenie.

W wielu szkołach (decyzją dyrektora) opinia wydana przez naszych specjalistów jest wystarczającą podstawą do wdrożenia odpowiedniego wsparcia dziecka – indywidualizacji nauczania, modyfikacji wymagań edukacyjnych lub objęcia ucznia zajęciami terapeutycznymi.

Każda opinia zostaje opracowana w modelu biopsychospołecznym, który pozwala spojrzeć na dziecko całościowo – z uwzględnieniem temperamentu, relacji rodzinnych, środowiska szkolnego, poziomu emocjonalnej dojrzałości i sposobu reagowania na bodźce.

Dlaczego warto ubiegać się o opinię dokumentującą diagnozę w niepublicznych poradniach widniejących w RESPO (Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych)?

• W Senso Senso rozpoczynamy proces od razu po zgłoszeniu takiej potrzeby i umówieniu pierwszej konsultacji – najczęściej w ciągu kilku dni, a nie tygodni.
• Konsultacje odbywają się w dogodnych terminach.
• W naszym Centrum proces diagnostyczny prowadzi interdyscyplinarny zespół – psycholog, pedagog, terapeuta SI, logopeda i psychiatra dziecięcy.
• Rodzice otrzymują pełne omówienie i interpretację wyników oraz zalecenia do pracy w domu.
• Opinia wystawiona w Senso Senso może stanowić podstawę do złożenia wniosku do poradni publicznej o orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

Niepubliczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna wpisana do RESPO ma uprawnienia do wydawania dokumentów uznawanych przez szkoły i inne placówki oświatowe. Senso Senso ma taki status, więc opinie wystawione w naszym Centrum mogą zostać włączone do dokumentacji szkolnej ucznia i stać się podstawą do wprowadzenia realnego wsparcia edukacyjnego.

Diagnoza to początek zmiany na lepsze

Zrozum, nie oceniaj.

Skontaktuj się

Formy wsparcia po uzyskaniu orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego

W przypadku ADHD podstawowym dokumentem szkolnym jest opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej. Na jej podstawie szkoła może indywidualizować wymagania i organizację pracy ucznia.

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dotyczy przede wszystkim uczniów z niepełnosprawnością intelektualną, autyzmem, niepełnosprawnościami sprzężonymi, zaburzeniami słuchu, wzroku, ruchu oraz uczniów niedostosowanych społecznie lub zagrożonych niedostosowaniem. U dziecka z ADHD orzeczenie pojawia się jedynie wtedy, gdy oprócz objawów nadruchliwości i impulsywności występują poważne trudności z tej grupy.

W Senso Senso wsparcie dla dzieci z ADHD to kompleksowa pomoc terapeutyczna, która łączy rozwój emocjonalny, społeczny i poznawczy. Adresowanie trafnych form wsparcia zawsze uwzględnia wnioski znajdujące się w opinii – w modelu oceny bierzemy pod uwagę wiek dziecka, możliwości psychofizyczne, jego indywidualne trudności i potrzeby wynikające z diagnozy.

Rodzice nie muszą podejmować decyzji samodzielnie. Nasi specjaliści są po to, by pomóc zaplanować odpowiednie wsparcie dla uczniów – nie tylko w szkole (poprzez wystawienie opinii dotyczącej potrzeb rozwojowych i edukacyjnych), ale także poza nią, oferując możliwość uczęszczania na zajęcia, warsztaty i specjalistyczne konsultacje.

Oprócz zajęć grupowych w Senso Senso prowadzimy także indywidualne spotkania terapeutyczne oraz konsultacje dla opiekunów. Rodzice otrzymują wskazówki dotyczące tego, jak reagować na impulsywne zachowania i jak wzmacniać dziecko w codziennych sytuacjach.

Bibliografia

1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym.
2. Charzewski, P. (2024). Problemy prawno-społeczne w przedmiocie orzekania o niepełnosprawności u osób neuroróżnorodnych. Wrocław: E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego.
3. Borkowska, A. (2010). Organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów z ADHD w polskim systemie oświatowym. Psychiatria i Psychologia Kliniczna, 10(3), 218-223.